تبلیغات
دیدار - استاد شهید مرتضی مطهری و آسیب‏شناسی دین و دینداری (1)
دیدار
به نام الله ، به یاد الله ، برای الله

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل دیدارها :
  • دیدار امروز :
  • دیدار دیروز :
  • دیدارهای این ماه :
  • دیدارهای ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین دیدار :
  • آخرین بروز رسانی :

استاد شهید مرتضی مطهری و آسیب‏شناسی دین و دینداری (1)

آسیب‏شناسی دینی

«آسیب‏شناسی دینی‏» اصطلاح جا افتاده‏ای نیست . در میان اهل فضل و نویسندگان و دانشگاهیان، یك عنوان جدید است . به همین جهت ممكن است ذیل این عنوان مطالب مختلفی مطرح شود؛ این اصطلاح گفته شود و هر كس از آن چیزی اراده كند ؛ اتفاق كلمه‏ای بر سر این اصطلاح حاصل نشده است; تا معنای واحد و - در واقع - پذیرفته شده‏ای، در نزد همگان داشته باشد .

این اصطلاح از علم پزشكی وام گرفته شده است . آسیب‏شناسی در علم پزشكی، ترجمه اصطلاح «پاتولوژی‏» به معنای «دانش شناخت‏بافتهای آسیب دیده‏» در بیماریهاست، كه معمولا پاتولوژی یا هیستولوژی یا بافت‏شناسی را تداعی می‏كند . بافت‏شناسی، علم شناخت‏بافتهای بدن است از آن حیث كه سالم هستند . و اگر از حیث‏بیماریها و اختلالاتی كه در بافت‏حاصل می‏شود: بافت را مطالعه كنند، آسیب‏شناسی یا پاتولوژی می‏گویند .

وقتی این اصطلاح را، ما در حوزه اندیشه‏های دینی و بحثهای دینی به كار می‏بریم، لابد مرادمان این است كه چه اشكالات و مسائلی در كار دین و دینداری جامعه، ممكن است‏بروز كند و به دین آسیب برساند بنده از آسیب‏شناسی دینی به معنای وسیع كلمه این معنی را می‏فهمم .

اگر مقصود از آسیب‏شناسی دینی این باشد، باید بگوییم كه همه فعالیتهای استاد شهید مطهری را می‏توانیم مربوط به آسیب‏شناسی دینی بدانیم . تالیفات، سخنرانیها و اقدامات اجتماعی ایشان و همچنین درسهایی كه می‏دادند، همه اینها، یا در جهت‏شناخت آسیبهایی بود كه به دین و دینداری وارد می‏شد یا مسبوق به آن شناخت و نتیجه آن شناختها بود; یعنی یا در جهت دردشناسی بود و یا در جهت درمان آن دردها . درمان هم، بعد از شناخت درد است . اگر درد و آسیب را به معنای وسیع كلمه بگیریم ایشان، تمام عمر، كارش این بود كه ببیند كجا دردی هست و آفتی هست و در كار دین و دینداری، چه درمانی می‏باید توصیه كرد . ایشان برازنده همان وصفی بود كه امیرمؤمنان در نهج البلاغه به كار می‏برد « طبیب دوار بطبه‏ «. 

به همین معنی، می‏توانیم بگوییم كه فعالیت همه صاحب‏نظران و اهل بصیرت در عالم دین و دینداری، باز به آسیب‏شناسی دینی مربوط می‏شود; یعنی این امری نیست كه اختصاص به شهید مطهری داشته باشد، بلكه هر آدم دردمند خردمندی، در عالم دیانت، باید به فكر آسیب‏شناسی دینی و درمان آن باشد .

احیای فكر دینی

نكته دیگر این است كه هر چند این اصطلاح، اصطلاح جدیدی است، اما ما یك اصطلاح دیگری داریم كه مفهوم متضایف این اصطلاح و نسبتا جا افتاده است و آن «احیای فكر دینی‏» است .

ما مدتی است كه در جامعه‏مان با اصطلاح احیای فكر دینی آشنا هستیم; كتابها و مقالاتی در این زمینه نوشته شده است; شخصیتهایی به عنوان احیاگران اندیشه دینی مطرح شده‏اند، بخصوص در یك قرن اخیر، احیاگرانی پیدا شده‏اند .

خلاصه، اصطلاح احیای فكر دینی، از مفهوم مقابلش جا افتاده‏تر است و پیداست كه احیای فكر دینی و آسیب شناسی دینی، دو روی یك سكه هستند; یعنی، دو وجهه از یك واقعیت‏اند، دو مفهوم مخالف‏اند كه هم عنان و همدوش هم‏اند; آن كسی كه می‏خواهد دین را احیا كند، در واقع می‏خواهد دین را از آسیبها و آفتهایی كه به آن رسیده، درمان كند و آن را از نو بسازد; پس، آسیب‏شناسی در واقع كار هر كسی است كه قدم در راه احیای فكر دینی می‏گذارد .

گاه با شخصیتهای متعددی روبرو می‏شوید كه درصدد احیای فكر دینی بوده‏اند . در میان اینها مهمتر از همه، به لحاظ تاریخی، مرحوم سید جمال‏الدین اسدآبادی است; سید جمال الدین چهره‏ای است كه فرق او با سایر علمای زمانش، همین وجهه ‏خاص احیاگری او بود، شما در آثار سید جمال، اشارات فراوانی به آسیبهایی كه به دین و دینداری رسیده، می‏بینید . و این اشاره‏ها، برای كسی كه می‏خواهد قدم در راه احیای دین بگذارد، كاملا طبیعی است . از این گونه شخصیتها در عالم اسلام زیاد بودند در ایران هم بوده‏اند . استاد شهید ما مرحوم مطهری بحق یكی از چهره‏هایی است كه ما می‏توانیم بگوییم عمر خود را در راه احیای اندیشه دینی صرف كرد .

بر گرفته شده از سخنرانی دكتر غلامعلی حداد عادل در مدرسه عالی تربیتی و قضایی طلاب قم به مناسبت سالگرد شهادت اندیشمند و فیلسوف گرانقدر حوزه شهید استاد آیة‏الله مرتضی مطهری

ادامه دارد...

درباره دیدار

« السلام علیك یا اباعبدالله الحسین(ع) »

ببین آشفته گشته وضع و حالم
دگر بشکسته بالم بس ننالم
دمادم این دعا ورد زبانم
ببینم کربلا را تا جوانم

« امیری حسین و نعم الامیر »
مدیر دیدار : بهنام امینی

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان